Vocht langs de gemene muur: wanneer de aansluiting met de buren lekt

In Brussel, Vilvoorde, Halle of de binnenstad van Leuven zijn de straten huis per huis gebouwd, in verschillende periodes. Een lage woning staat naast een gebouw van drie bouwlagen, een dak dat in de jaren tachtig werd vernieuwd raakt een oorspronkelijke dakbedekking. Bijna overal levert dat hetzelfde beeld op: een dakvlak dat tegen een hogere gemene muur aanloopt.

Die aansluiting krijgt water van twee kanten:

• het water dat over uw dakvlak langs de muur naar de goot loopt;
• het water dat langs de gevel van de buren naar beneden stroomt en van bovenaf op uw dak terechtkomt.

Soms komt er een derde bron bij: de regenpijp van de buren die op uw dak uitmondt in plaats van in een goot. Het water concentreert zich dan op enkele pannen, vaak net die tegen de muur. De hele aansluiting moet die stromen terug op de dakbedekking sturen, zonder dat er één druppel tussen het metaal en de baksteen glipt.

Binnen zit het spoor bovenaan de gemene muur van de kamer op de bovenste verdieping, ongeveer langs de helling van het dak. Het behang komt los, de pleister zandt of bladdert af, in de hoek ruikt het muf. Het wordt vooral erger na regen met wind, minder na lichte motregen.

Op zolder, als u er op een vloer kunt lopen, kijkt u naar het metselwerk waar het onderdak de muur raakt: donkerdere baksteen, een natte streep langs een keper, voegen die afbrokkelen als u ze aanraakt.

Vanaf de straat, de tuin of een raam aan de overkant zoekt u naar:

• een metalen strook die van de muur wegkomt en een kier laat zien;
• een kitrand die gebarsten of half losgekomen is;
• een uitgeholde voeg net boven het metaal;
• mos of planten in de hoek.

Eén voorzorg voor u de aansluiting beschuldigt: een gemene muur tegen een onverwarmde zolder van de buren, of tegen een leegstaand huis, wordt in de winter koud. De lucht van de kamer condenseert ertegen, vooral ’s ochtends, en er verschijnen zwarte puntjes in de hoek bij droog en koud weer. Dat volgt de thermometer, niet de regen. Noteer daarom twee tot drie weken lang wanneer de vlek groeit: na elke winderige bui wijst dat naar de aansluiting, bij droge vorst eerder niet.

Bij een voorgevel met ingewerkte bakgoot is het uiteinde van die goot tegen de gemene muur nog een klassieke verdachte. Meer daarover in ons artikel over de bakgoot achter de kroonlijst.

Een duurzame aansluiting bestaat uit twee delen die elkaar overlappen, elk met een eigen taak.

Onder de dakbedekking: de opstand

Langs de muur loopt een zinken strook onder de pannen door en tegen de baksteen omhoog, over een flinke hoogte. Bij leien schuift men eerder onder elke rij een klein geplooid stuk. Dat deel vangt het water op dat over het dakvlak loopt en leidt het naar de goot.

Erboven: de muurslab

Een tweede strook komt over de opstand. De bovenrand is omgeplooid en zit in een gleuf die in een voeg van het metselwerk is gefreesd, waarna de voeg opnieuw wordt gedicht. Het water dat langs de muur naar beneden loopt, glijdt over de slab en valt terug op de dakbedekking, in plaats van achter de opstand te lopen. Snijdt de dakhelling de rijen bakstenen schuin, dan volgt de slab de voegen trapsgewijs.

Fouten die we tegenkomen

• een slab die gewoon tegen de buitenkant van de baksteen is gekit, zonder gleuf;
• een opstand die te laag is, zodat opwaaiend water erover gaat;
• zink dat te stijf is vastgezet en door het uitzetten scheurt;
• een oude aansluiting in cementmortel die gebarsten is en het water binnenlaat in plaats van het af te voeren;
• een gleuf waarvan de mortel verpulverd is, zodat de slab nog maar uit gewoonte blijft zitten.

Alles hangt af van het onderdeel dat het begeven heeft. Is de opstand gezond en ligt het probleem alleen bij de slab, dan freest men een nieuwe gleuf in de voeg, plaatst men een nieuwe slab op maat, zet men die vast en dicht men de voeg. Dat is het meest voorkomende geval. Na de herstelling moet de muur eerst drogen voor u binnen opnieuw schildert: metselwerk dat maandenlang water heeft opgenomen, heeft daar tijd voor nodig.

Is de opstand zelf lek of te kort, dan moet de rij pannen langs de muur eraf. We controleren de voet van de kepers en de panlatten die water opgezogen kunnen hebben, herstellen het onderdak tegen het metselwerk en plaatsen daarna opstand en slab samen. Het principe lijkt op dat van een kilgoot die water doorlaat: we herwerken een strook dakbedekking, niet het hele dakvlak.

Blijft er één geval over dat u niet mag missen: een aansluiting in goede staat en toch een vlek die blijft. Dan komt het water door de muur van de buren zelf, via uitgespoelde voegen of een zachte baksteen op het westen. De oplossing zit dan aan de buitenkant van die muur, met hervoegen of een aangepaste behandeling, en dat vraagt het akkoord van de eigenaar. Op onze pagina dakwerken en dakrenovatie leest u hoe we slabben, kilgoten en aansluitingen ter plaatse herwerken; het zinkwerk op maat dekt het plooien en solderen van de stukken.

Of de muur nu gemeen is of volledig van het huis ernaast, de slab zit in hun metselwerk. Daar frees je niet in zonder er eerst over te praten. Enkele voorzorgen maken het gesprek eenvoudig:

• verwittig uw buren zodra de oorzaak bekend is, met foto’s erbij;
• leg uit wat er aan hun muur gebeurt: een gleuf in een voeg, die nadien weer wordt gedicht, zonder aan hun dak te komen;
• maak foto’s van hun muur voor de werken, zodat niemand achteraf over de oorspronkelijke staat discussieert;
• hebben zij zelf vochtsporen aan dezelfde kant, laat dan beide woningen tijdens hetzelfde bezoek bekijken.

In de overgrote meerderheid van de gevallen werken we vanaf uw dak en uw kant, zonder bij de buren binnen te gaan. Loopt het water al echt langs de muur naar binnen, dan beperkt een dekzeil tegen de aansluiting de schade tot de herstelling kan beginnen, via onze spoedinterventie.